لیلا
by on March 7, 2019
18 views

 

فرهنگ و زبان هر سرزمین مدیون آثار بزرگان ادبیات کلاسیک آن سرزمین است اما واکاوری کاستی ها و نکات منفی این آثار هم از واجبات هر جامعه ی مترقی به حساب می آید. بت سازی و نگاه پرستشگونه به شاعران کلاسیک پارسی باعث شده کمتر به افکار متحجرانه پشت بعضی آثارشان اشاره شود. نمونه هایی از زن ستیزی و نگاه ابزاری و توقع فرمانبری و اطاعت از زن داشتن را در ادامه می آورم با این توضیح که احترام به آثار درخشان این شاعران نباید باعث شود چشم بر آرای گاه ضدفرهنگ و مخرب موجود در برخی از آثارشان ببندیم.

زنان را ستائی سگان را ستای
که هر سگ به از صد زن پارسای
اگر نیک بودی زن و نام زن
مرو را مزن نام بودی نه زن
زن و اژدها هر دو در خاک به
جهان پاک از این هر دو ناپاک به
زنان را همین بس بود یک هنر
نشینند و زایند شیران نر
{فردوسی}

زن خوب فرمانبر پارسا
کند مرد درويش را پادشا
در خرمی بر سرايی ببند
که بانگ زن از وی برآيد بلند
چون زن راه بازار گيرد بزن
وگرنه تو در خانه بنشين چو زنن
یکی گفت کس را زن بد مباد
دگر گفت زن در جهان خود مباد
زن نو کن ای دوست هر نوبهار
که تقويم پاری نيايد بکار
{سعدی}

زن از پهلوی چپ شد آفریده
کس از چپ، راستی هرگز ندیده
زن کیست فسون وسحر و نیرنگ
از راستیش نه بوی و نی رنگ
{جامی}

بدترین مرد اندرین عالم، 
بربهینه زنی دریغ بود
هر که او دل نهد به مهر زنان، 
گردن وی سزای تیغ بود
{انوری}

زنان چون ناقصان عقل ودینند
چرا مردان ره آنان گزینند
{ناصر خسرو}

سمن نازک و خار محکم بود
که مردانگی در زنان کم بود
{اسدی}

زن گرنه یکی هزار باشد
در عهد کم استوار باشد
چون نام وفا و عهد بستند
بر نام زنان قلم شکستند
زن چیست نشانه گاه نیرنگ
در ظاهر صلح و در نهان جنگ
{نظامی}

مرا به زادن دختر چه تهنیت گویند
که کاش مادرمن هم نزادی از مادر
{خاقانی}

بدا به حال فرهنگی که در آن خواب زن چپ است و عقلش گِرد و در بین ضرب‌المثل‌های به اصطلاح پندآموزش اباطیلی از این دست را می‌شود پیدا کرد: اسب و زن و شمشیر وفادار که دید، برکنده، پیش زنان راز هرگز مگو، چه مردی بود کز زنی کم بود، زن یه تخته‌ش کمه، زن اگه گریه رو نداشت، معلوم نبود چی چی داشت، زن که رسید به بیست، باید به حالش گریست... نگاه دوباره و بدون تعصب به زبان و اشعار و متل هایش وظیفه ی نسل امروز است تا با پالایششان جامعه ای برابر برای فردای خود بسازند.

پینوشت: فرهنگ دهخدا - لغت چپ : «چپ بودن خواب زن ؛ کنایه است از خلاف شدن آنچه زن در خواب بیند. گویند: خواب زن چپ است یعنی پندار تو‌ مطابق واقع نیست.
 

Posted in: Society
لیلا
زنده باشین
1
1
March 8, 2019